ઇન્ટરમિટન્ટ ફાસ્ટિંગને રોજબરોજની લાઇફસ્ટાઇલમાં સમાવેશ કરીને, તેની સાથે સામાન્ય વોક કે યોગા કરીને વજનને સારી રીતે કંટ્રોલમાં રાખી શકાય છે. આ ટેકનિક વજન ઉતારવા અને કંટ્રોલ કરવા માટે બેસ્ટ છે.
ઇન્ટરમિટન્ટ ફાસ્ટિંગ (IF) હાલમાં ખૂબ લોકપ્રિય હેલ્થ ટ્રેન્ડ છે, પરંતુ આ માત્ર એક ફેશન ટ્રેન્ડ નથી. પ્રાચીન પરંપરાઓમાં આ પ્રવૃત્તિની ઊંડી સમજ છે, અને ફાસ્ટિંગનો અર્થ માત્ર એક સમયનું ભોજન છોડી દેવું નથી. પરંતુ યોગ્ય સમયગાળા માટે ખાવા અને ફાસ્ટ કરવાથી આપના શરીરમાં ઘણા આરોગ્યલક્ષી લાભ થાય છે. વજન ઉતારવા થતી અનેક ડાયેટ્સથી આ અલગ છે કારણ કે તે ‘શું ખાવું’ પર નહીં, પરંતુ ‘ક્યારે ખાવું’ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે. ફાસ્ટિંગના ગાળામાં શરીર ચરબીને ઉર્જા તરીકે વાપરે છે, જે વજન ઘટાડવા, માનસિક સ્વચ્છતા વધારવા, અને સમગ્ર સ્વાસ્થ્યમાં સુધારો કરવા માટે મદદરૂપ થાય છે.
ઇન્ટરમિટન્ટ ફાસ્ટિંગને વિવિધ રીતે અપનાવી શકાય છે, અને તે કોઈ પણ જીવનશૈલીમાં યોગ્ય રીતે ફિટ થાય છે. સૌથી સામાન્ય પદ્ધતિ 16/8 છે, જેમાં તમે 16 કલાક ફાસ્ટ કરો છો અને 8 કલાકના સમયગાળામાં ખાવાનું ટાળવું પડે છે. અન્ય પદ્ધતિઓમાં 5:2 પદ્ધતિ (પાંચ દિવસ સામાન્ય રીતે ખાવું અને બે દિવસ કેલોરી ઘટાડવી) અને Eat-Stop-Eat પદ્ધતિ (અઠવાડિયે એક અથવા બે દિવસ માટે 24 કલાક ફાસ્ટ) નો સમાવેશ થાય છે.
ઇન્ટરમિટન્ટ ફાસ્ટિંગથી થતાં આરોગ્યલક્ષી લાભ
- વજન ઘટાડો અને ચરબી બર્ન કરવી: ખાવાના સમયગાળાને મર્યાદિત કરવાથી શરીર સંગ્રહિત ચરબીનો ઉપયોગ કરવાનું શરૂ કરે છે, જે ચરબી ઘટાડવામાં સહાય કરે છે. સંશોધન દર્શાવે છે કે ઇન્ટરમિટન્ટ ફાસ્ટિંગને કારણે ખાસ કરીને પેટની આસપાસની ચરબીમાં ઘટાડો થાય છે.
- માનસિક સ્વચ્છતા અને ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું: ફાસ્ટિંગ દરમ્યાન ઇન્સુલિનનું સ્તર ઘટે છે અને માનવ વૃદ્ધિ હોર્મોનમાં વધારો થાય છે, જે ધ્યાનની તીવ્રતા અને સ્ફૂર્તિ માટે ફાયદાકારક છે.
- શરીરનાં કોષોને સુધારીને આયુષ્યમાં વધારો: ફાસ્ટિંગ ઓટોફેગીની પ્રક્રિયાને સક્રિય કરે છે, જેમાં કોષો જૂના અને નુકસાન થયેલા ઘટકોને દૂર કરે છે, જે કોષીય સુધારો કરી અને બીમારીઓનો ખતરો ઓછો કરે છે.
સુરક્ષિત રીતે ફાસ્ટિંગ અપનાવવી
જ્યારે ઇન્ટરમિટન્ટ ફાસ્ટિંગમાં ઘણા ફાયદા છે, ત્યારે તેને સુરક્ષિત રીતે અપનાવવું મહત્વનું છે. હંમેશાં હાયડ્રેટ રહો, ખાવાના સમયમાં પોષણયુક્ત આહાર ખાવો અને વધુ ખાવું ટાળો. જો તમારી પાસે કોઈ આરોગ્યની સમસ્યાઓ છે, તો ઇન્ટરમિટન્ટ ફાસ્ટિંગ શરૂ કરતા પહેલાં હેલ્થકેરના વ્યાવસાયિકની સલાહ લો.
આ ફાસ્ટિંગ ડાયટ કયા સુધી કરી શકો?
ઇન્ટરમિટન્ટ ફાસ્ટિંગને નિયમિત અને લાંબા ગાળે સુધી અનુસરી શકાય છે, પરંતુ વ્યક્તિગત જરૂરિયાતો અને જીવનશૈલી મુજબ તેનું આયોજન કરવું જરૂરી છે. 16/8 પદ્ધતિને રોજ સ્વીકારવામાં આવે તો તે સર્વોત્તમ છે, કારણ કે તે શરીરને નિયમિતતાથી ચરબી બર્ન કરવાની તક આપે છે અને યથાશક્તિ પોષણ પૂરી પાડે છે. જો કે ઘણાં ડાયેટિશિયન આને નકારે છે. જો ફાસ્ટિંગ નવાં હોય, તો શરૂઆતમાં અઠવાડિયે 2-3 દિવસ 16/8 પદ્ધતિ અજમાવવી શક્ય છે. જ્યારે 5:2 પદ્ધતિનો ઉપયોગ અઠવાડિયે બે દિવસ માટે કરી શકાય છે. દરેક પદ્ધતિની અસર અને સહનશક્તિની અનુભૂતિ પછી ફાસ્ટિંગનું પ્રમાણ વધારવું અથવા બદલી શકાય.
